Financieel journalist heeft niets geleerd

Het is bon ton om te beweren dat de financiële sector geen lessen getrokken heeft uit de crisis van 2008. Zoals ik eerder schreef, ben ik het daar niet mee eens.

Dit weekend maakt opinieschrijver Rik Van Cauwelaert het wel heel erg bont in de krant De Tijd. Onder de titel Niets geleerd haspelt hij zijn bekende riedeltje af. De uitspraken van enkele ‘grote namen’ moeten aantonen dat banken en verzekeringsmaatschappijen de risico’s opstapelen.

Van Cauwelaert schrijft letterlijk:

“De bankiers hebben duidelijk niets geleerd en vooral niets onthouden van de financiële crisis.”

Ironisch genoeg geeft zijn opiniestuk blijk van een gebrekkige financiële kennis. Hier zijn drie voorbeelden, ik kon ook andere nemen:

“De banken zijn intussen verslaafd aan goedkoop geld” – Dit is een nutteloze metafoor.  Maar laten we er van uitgaan dat banken inderdaad niet zonder ‘goedkoop geld’ (=lage rentes) kunnen. Waarom zijn de Amerikaanse banken dan nog niet failliet? In de VS is de kortetermijnrente van de Federal Reserve sinds eind 2015 immers al met 1,5% gestegen.

“de spaarders van wie het geld goedkoop werd uitgeleend”Banken lenen geen spaargeld uit, stop met deze nonsens te verspreiden!

“Mocht het ooit tot een wereldwijde synchrone implosie van al die activazeepbellen komen, dan zal blijken dat de westerse centrale banken al hun kruit hebben opgebruikt.” – Ook deze bewering klopt niet. Centrale banken kunnen perfect werken met een negatief kapitaal. Er zijn beleidsinstrumenten mogelijk die de ECB en andere centrale banken nog niet gebruikt hebben.

Lezers van deze blog weten al langer dat je wat in de media komt met meer dan één korreltje zout moet nemen.

Maar het ergst van al is dat sommige mensen zich bang laten maken door ‘experts’ als Rik Van Cauwelaert, waardoor ze al heel veel geld mislopen zijn.

Als je wil weten hoe banken echt werken, lees dan mijn boek Hoe bankiers geld scheppen.

Wat is het geheim van KBC?

KBC Groep haalde in 2017 een return on equity (RoE) van 17%. Dat cijfer is vergelijkbaar met vorige jaren. Het rendement op eigen vermogen van KBC is stukken hoger dan dat van de gemiddelde Europese bank (6,8%1). KBC doet het ook veel beter dan de drie andere grootbanken die actief zijn op de Belgische markt. Belfius heeft een RoE van 7,0%, BNP Paribas haalt een RoE van 8,9% en ING een RoE van 10,2%.

Hoe slaagt KBC erin zoveel extra waarde te realiseren voor haar aandeelhouders in vergelijking met de concurrentie?

Continue reading “Wat is het geheim van KBC?”

Banken zijn nu veel veiliger dan in 2008

“Bankiers hebben niets geleerd uit de crisis.”
“Er is niets veranderd in de financiële sector.”
“De risico’s zijn nu nog veel groter dan in 2008.”
“Er komt een nieuwe bankencrisis aan.”

De bankencrisis van 2008 heeft diepe sporen nagelaten. Bij velen leeft het gevoel dat er niet veel veranderd is. Dat is ook de teneur van een recent opiniestuk van professor Ewald Engelen in Trends. De banken zijn nu echter veel veiliger dan tien jaar geleden. Continue reading “Banken zijn nu veel veiliger dan in 2008”

Bitcoiners vinden het warm water uit

Bitcoin is een digitale munt. In tegenstelling tot (supra)nationale valuta zoals de euro, dollar of yen wordt bitcoin niet gecontroleerd door een centrale bank. Iedereen met voldoende computerkracht kan bitcoins bijmaken. Het is echter in het systeem geprogrammeerd dat de uiteindelijke hoeveelheid bitcoins eindig is. Continue reading “Bitcoiners vinden het warm water uit”

Jaarvergadering KBC 2017

KBC Group is de enige beursgenoteerde bank-verzekeraar die België nog rijk is1. Vandaag vond de jaarvergadering plaats in de hoofdzetel aan de Havenlaan.

De resultaten van 2016 en de andere cijfers kan je in het jaarverslag (pdf) vinden. Alle agendapunten werden met een ruime meerderheid van de aanwezige aandelen goedgekeurd.

In tegenstelling tot vorig jaar, kwamen er veel vragen uit het publiek. Een activistische aandeelhouder van de “groene petten” had vragen over de rol van KBC in het dossier van de Nationale Bank van België (NBB). Deze affaire bewaar ik tot laatst. Continue reading “Jaarvergadering KBC 2017”

10 vragen voor #AuditECB

Een nieuwe website1 en de campagne Audit the ECB belichten het QE-beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). In een opiniestuk vraagt Sander Loones (N-VA) meer transparantie van ECB voorzitter Mario Draghi.

Gezien ik zelf verschillende stukken schreef over QE, helikoptergeld en de balansen van de centrale banken, kan ik dit alleen maar toejuichen.

Het is me echter niet duidelijk wat het doel is van Audit the ECB. Hierbij dan ook tien vragen aan de initiatiefnemers. Continue reading “10 vragen voor #AuditECB”

Medelijden met de bankdirecteur

Bankdirecteurs hebben het niet gemakkelijk. Stel je voor dat je een klant hebt als filosoof Jean Paul Van Bendegem. In een interview zegt de professor:

“Ik laat alles op een spaarboekje staan. Daardoor drijf ik mijn bankdirecteur tot absolute wanhoop.”

Die wanhoop is niet verwonderlijk. Spaarboekjes brengen niets op. Bovendien krijgen kantoordirecteurs vanuit hun hoofdzetel verkoopdoelstellingen – in managementtaal targets – opgelegd. De bank kan meer verdienen met beleggingsfondsen dan wanneer de klant alles op een spaarrekening laat staan. Mocht iedereen reageren zoals Van Bendegem, dan zouden maar weinig bankiers hun target (en bijhorende bonus!) halen.

De uitspraak van Van Bendegem doet denken aan een anekdote uit het leven van de Engelse scheikundige Henry Cavendish (1731-1810). Cavendish had een immens fortuin geërfd, maar spendeerde zijn tijd liever aan wetenschappelijke experimenten dan aan geldzaken. Zijn huis in Londen was omgebouwd tot één groot laboratorium.

Henry Cavendish, rijke stinkerd en wetenschapper, gooide zijn bankier op straat. (bron figuur)

Op een dag kwam een bankier langs om te bespreken hoe hij het vermogen van Cavendish moest beleggen. De mensenschuwe scheikundige maakte zich boos omdat hij voor zo’n futiliteiten gestoord werd. De bankier moest maar “gewoon zijn werk doen”, en Cavendish nooit meer lastigvallen.

Geleerden als Cavendish en Van Bendegem hebben de luxe om zich geen zorgen te moeten maken over hun financiële situatie1. Maar een filosoof die 500 euro per maand uitgeeft aan boeken, zou misschien toch beter eens een boek lezen over geld.

In plaats daarvan is de professor fier over zijn financiële ongeletterdheid, net zoals sommigen er prat op gaan dat ze op school slecht waren in wiskunde. In een oud interview zei Van Bendegem over de beurs:

“Het is absurd en ik kan het nauwelijks begrijpen. Ik heb een wiskundige en filosofische opleiding, maar de economie van de beurs en alles wat daar rond hangt, is voor mij hogere wiskunde, op het theologische af.”

Je moet echter geen rocket scientist te zijn om een financiële basiskennis op te bouwen. Zijn bankdirecteur zou de professor dankbaar zijn.

Robots zijn niet de enige oorzaak van het banenverlies bij de banken

De voorbije maanden hebben verschillende financiële instellingen aangekondigd dat ze banen zullen schrappen. Gisteren meldde KBC aan dat ze 200 werknemers op vervroegd pensioen zal sturen. Sommige commentatoren wijten dit aan het feit dat machines en computers taken overnemen van de werknemers. Deze analyses zien echter twee bijkomende oorzaken over het hoofd, namelijk procesverbeteringen en delokalisatie.

Dankzij technologie moeten klanten inderdaad minder vaak aanschuiven aan het loket van een bankkantoor. Overschrijvingen doen we met homebanking of op de smartphone. Geld halen we uit de automaat. Maar de wereld achter de schermen van het kantoor en de apps is voor de meesten onder ons een black box. Nochtans verandert de organisatie van het werk in deze backoffice ook volop, en niet enkel door computers. Continue reading “Robots zijn niet de enige oorzaak van het banenverlies bij de banken”

Over de passiva en winsten van centrale banken

In de nasleep van de financiële crisis hebben de centrale banken (CentB-en) hun balansen drastisch opgeblazen. De Federal Reserve (Fed) en de Europese Centrale Bank (ECB) volgden het voorbeeld van de Japanse centrale bank door voor biljoenen1 dollars en euro’s obligaties te kopen. Dit beleid wordt quantitative easing (QE) genoemd.

De centrale banken doen deze aankopen met de “monetaire basis”: cash en reserves2. Als we wettelijke beperkingen buiten beschouwing laten, kunnen centrale banken zoveel “basisgeld” maken als ze willen.

Economen zijn het niet eens over QE en de gevolgen ervan voor de balansen van de centrale banken.

Deze blogpost bespreekt de vraag als basisgeld bij het passief van de centrale bank gerekend moet worden. Nadat we dit onderwerp begrijpen, kunnen we verduidelijken wanneer de CentB winst boekt en hoe dit de financiën van de overheid beïnvloedt.

Eén van de doelen van QE is om de inflatie omhoog te krijgen. Sommigen maken zich zorgen dat de rente daardoor omhoog zal gaan, waardoor de centrale banken gigantische verliezen zullen lijden. Dat zou allerhande – niet verder gespecifieerde – rampen met zich meebrengen. Ik beargumenteer dat deze vrees onterecht is. Continue reading “Over de passiva en winsten van centrale banken”